(Xây dựng) - Không chỉ ở Việt Nam mà nhiều nơi trên thế giới, đặc biệt là ở các nước châu Á, người dân đang háo hức để chào đón ngày Tết Trung thu. Và ở mỗi đất nước lại có một phong tục và bản sắc riêng.

Việt Nam

Trẻ em Việt Nam rất mong đợi được đón tết này vì thường được người lớn tặng đồ chơi: đèn ông sao, mặt nạ, đèn kéo quân, súng phun nước… rồi bánh nướng, bánh dẻo.

Tại Việt Nam, tết Trung thu đã trở thành ngày tết của trẻ em, còn được gọi là tết Trông trăng hay tết Đoàn viên. Không khí ngày lễ hội cũng trở nên rộn rã và tưng bừng hẳn lên khi đường phố được trang hoàng bởi những món đồ chơi sặc sỡ sắc màu. Cùng trong dịp này, người ta thường mua bánh trung thu, rượu, trà để thờ cúng tổ tiên, biếu ông bà, cha mẹ, bạn bè. Đây cũng là dịp để con cháu thể hiện lòng biết ơn với ông bà, cha mẹ.

Ở nhiều nơi, Trung thu là dịp mở cuộc thi cỗ, thi làm bánh của các bà, các cô. Trẻ em sẽ tham dự các cuộc rước đèn, thi hát trống quân. Khi trăng đã lên cao, các bé ngồi quây quần quanh mâm cỗ gồm nhiều loại bánh trái, hoa quả, cùng tham dự cỗ trông trăng và phá cỗ cho tới đêm khuya. Mâm cỗ trông trăng tuyền thống của trẻ em Việt Nam thường có bánh nướng, bánh dẻo, chú chó làm bằng tép bưởi và một số loại quả đặc trưng của mùa thu như chuối, hồng ngâm, thị, na, mía...

Trung Quốc

Đèn lồng trang trí hình rồng tại Bắc Kinh

Khác với Tết Trung thu của người Việt Nam, đối với người Trung Quốc, Tết Trung thu xuất hiện từ cách đây 3.000 năm và được tổ chức vào ngày 15 tháng 8 Âm lịch. Vào cuối mùa thu hoạch, các gia đình mừng được mùa với một bữa ăn lớn gồm bánh Trung thu nhân đậu đỏ hoặc hạt sen. Đây là thời điểm mọi thành viên trong gia đình tụ họp với nhau. Bất cứ ai làm ăn ở xa xôi ở đâu, vào ngày này cũng trở về quê hương để gặp lại gia đình, họ hàng và cùng ăn bữa cơm đoàn viên.

Sau bữa cơm sum họp, các thành viên trong gia đình lại cùng nhau thưởng nguyệt (ngắm trăng) và ăn bánh trung thu dưới ánh đèn lồng lung linh. Một trong những hoạt động không thể thiếu được trong dịp Trung thu của người Hoa đó là rước đèn lồng và múa rồng lửa. Người dân tin rằng rồng lửa sẽ mang lại nhiều may mắn và an lành tới mỗi gia đình.

Hàn Quốc

Mâm cơm truyền thống đón Trung thu của người Hàn

Tết Trung thu của người Hàn là tết Chuseok hay còn gọi với tên khác “Lễ tạ ơn”. Đây là ngày tết thứ 2 trong năm và được tổ chức vào đêm trước ngày rằm, kết thúc sau ngày 15/8 Âm lịch. Vào dịp này, người ở nơi xa cũng sẽ về quê hương để đoàn tụ với gia đình và cùng nhau thưởng thức những món ăn truyền thống như bánh songpyeon (bánh gạo có hình trăng lưỡi liềm) và rượu sindoju hay dongdongju. Ngay từ sáng sớm, mọi người trong gia đình sẽ sắm sửa, chuẩn bị một mâm cơm cúng tổ tiên tươm tất. Việc sắp xếp các món đồ trên bàn thờ cũng theo nguyên tắc chuẩn mực.

Trong xã hội Hàn Quốc hiện đại, Trung thu được xem như dịp đoàn tụ đại gia đình vô cùng quan trọng, họ trở về nhà và thể hiện lòng thờ kính với tổ tiên. Mọi người bắt đầu nghi lễ cúng tổ tiên từ sáng sớm. Họ thường tới thăm mộ tổ, dọn cây dại và làm sạch khu vực quanh mộ, truyền thống này giống với nghi thức tảo mộ ở Việt Nam. Sau đó, người Hàn dâng thức ăn, đồ uống truyền thống lên tổ tiên.

Nhật Bản

Trẻ em Nhật Bản rước đèn cá chép trong các hội thưởng trăng. Đứa trẻ nào cũng có đèn cá chép kể từ khi lọt lòng mẹ vì cá chép tượng trưng cho lòng can đảm, nhất là đối với các em trai.

Người Nhật ngày nay không còn sử dụng lịch âm nhiều như trước nữa nhưng vào ngày rằm tháng 8, họ vẫn lên chùa lễ Phật và tổ chức nhiều lễ hội vào dịp này. Và mỗi năm nước Nhật có hai hội thưởng trăng (theo Âm lịch). Hội đầu là Zyuyoga, gắn với phong tục cổ truyền “Otsuki-mi”, có nghĩa là ngắm trăng vào ngày rằm giữa mùa thu. Kế đến là hội Zyusanya nhằm ngày 13/10. Theo tục lệ, hễ ai đã dự hội trăng đầu thì cũng phải dự hội thưởng trăng sau, nếu không sẽ gặp xui xẻo.

Mâm cỗ Trung thu theo truyền thống của người Nhật có rất nhiều loại bánh với màu sắc tươi tắn, dưa hấu, hạt dẻ... được bày biện đẹp mắt và đặt ngay ngắn gần cửa sổ. Ngoài ra, người Nhật còn ăn thêm món bánh dày dango vì cho rằng đây là món ưa thích của thỏ ngọc. Theo truyền thống dân gian của Nhật Bản, thỏ ngọc giã gạo trên mặt trăng, vì vậy khi ngắm trăng vào dịp Trung thu có thể thấy chú thỏ đang ăn bánh dày.

Triều Tiên

Đối với người dân Triều Tiên thì Trung thu được xem như là một lễ hội vui chơi dành cho tất cả mọi người

Người Triều Tiên gọi tết Trung thu là “Thu tịch tiết” (lễ hội đêm Thu). Ngày này, họ lấy bánh nướng xốp (muffin) làm đồ ăn cho ngày lễ hội. Nhà nhà hấp bánh và rồi họ lại biếu tặng cho nhau. Hình dạng bánh nướng xốp giống như bán nguyệt - nửa vầng trăng, làm từ bột gạo, bên trong là nhân đậu, mứt, táo... vì lúc hấp, đệm lót có sự giãn nở nên có tên gọi như vậy.

Đến lúc trời sập tối, họ cùng nhau vừa thưởng nguyệt, vừa tiến hành thi kéo co, vật, hoặc biểu diễn ca múa. Các cô gái trẻ mặc những chiếc trang phục đẹp lộng lẫy trong ngày lễ hội, vui vầy dưới gốc đại thụ, cùng chơi trò chơi đu dây.

Lào

Đối với người dân tại đất nước Triệu voi thì ngày tết Trung thu là Lễ hội trăng phước lành

Người Lào gọi tết Trung thu là “Nguyệt phúc tiết” (lễ hội Trăng phước lành). Vào Trung thu, già trẻ, gái trai đều thưởng nguyệt. Lúc hoàng hôn buông xuống, các chàng trai cô gái nhảy múa hát ca thâu đêm.

Campuchia

Lúc mặt trăng nhô lên đầu cành cây thì mọi người thành tâm bái nguyệt cầu xin ban phước, sau đó người già sẽ nhét gạo dẹt đầy vào miệng trẻ con với mong muốn viên mãn và tốt đẹp trong thời gian tới.

Đất nước Campuchia tổ chức “Bái nguyệt tiết” (lễ hội Vái lạy trăng) vào ngày 15 thượng huyền (trăng lưỡi liềm - từ mồng 7 đến mồng 8 Âm lịch) theo truyền thống. Sáng sớm hôm ấy, người ta bắt đầu chuẩn bị lễ vật cúng nguyệt, gồm hoa tươi, súp sắn, gạo dẹt, nước mía.

Buổi tối, mọi người đặt đồ cúng vào khay, đem để trên một chiếc chiếu lớn trước, thảnh thơi ngồi chờ trăng lên. Khi mặt trăng nhô lên đầu cành cây, mọi người thành tâm bái nguyệt, cầu xin ban phước. Bái nguyệt xong xuôi, người già lấy gạo đưa vào miệng các em bé cho đến lúc không thể nào đưa vào được nữa mới thôi, để cầu viên mãn, điều tốt đẹp.

Thái Lan

Tết Trung thu của người Thái Lan mang nhiều nét từ văn hóa Trung Quốc

Tết Trung thu ở Thái Lan với nhiều hoạt động độc đáo. Người Thái gọi tết Trung thu là “tết cầu trăng”. Tham gia lễ cúng trăng rằm, mọi người ngồi quanh mâm cỗ với những món đồ đặc trưng của mùa thu như đào, sầu riêng, bánh Trung thu và chúc nhau mọi điều tốt lành. Đặc biệt bưởi là loại trái cây không thể thiếu trong mâm cỗ truyền thống. Người Thái tin rằng bưởi tượng trưng cho sự viên mãn, sum vầy.

Malaysia, Philippines

Ăn bánh mặt trăng, ngắm trăng, xách đèn lồng diễu hành là tập tục lễ hội Trung thu được lưu truyền từ xưa đến này của người Hoa tại Malaysia. Khi lễ hội Trung thu đến gần, các doanh nghiệp có cửa tiệm lâu năm trên khắp Malaysia tấp nập đưa các loại bánh mặt trăng với đủ màu sắc ra giới thiệu khách hàng. Các cửa hàng bách hóa tổng hợp lớn trong thủ đô Kuala Lumpur đều dựng quầy chuyên bán bánh mặt trăng, các loại quảng cáo về bánh mặt trăng tràn ngập trong báo chí, cũng như trên truyền hình, tạo nên một không khí nhộn nhịp cho ngày lễ hội Trung thu.

Nếu đến Singapore vào dịp này, bạn sẽ không thể quên được những hình ảnh sống động và rực rỡ với những chiếc đèn lồng lung linh.

Tết Trung thu là một ngày lễ hội truyền thống được Hoa kiều và người Hoa sống ở Philippines vô cùng coi trọng. Khu phố người Hoa (Chinatown) Manila - thủ đô Philippines náo nhiệt tưng bừng. Hoạt động chào mừng lễ hội Trung thu bao gồm các hoạt động như diễu hành múa rồng, diễu hành trang phục dân tộc, diễu hành đèn lồng và diễu hành xe hoa.

Khu phố người Hoa, Mỹ

Tết Trung thu là một ngày lễ hội truyền thống được Hoa kiều và người Hoa sống ở khu phố người Hoa tại Mỹ vô cùng coi trọng

Tại các quốc gia khác, các khu phố người Hoa luôn chuẩn bị công phu cho hoạt động Trung thu hàng năm. Ngoài những hoạt động của các gia đình, người Hoa còn tổ chức các đêm diễn kịch trong các nhà hát truyền thống, và toàn bộ khu phố được trang hoàng rực rỡ bởi đủ các loại đèn. Ở khu Chinatown của Los Angeles, các sự kiện trong đêm Trung thu được phục vụ cho tất cả mọi người không kể người Hoa hay dân tộc khác, và tất cả đều miễn phí.

Tuyết Hạnh (tổng hợp)